پردازش حسی

پردازش حسی (در اصل به نام “اختلال یکپارچگی حسی” یا SID” “) به راه‌های دریافت پیام سیستم عصبی از حواس و تبدیل آن‌ها به حرکت و پاسخ‌های رفتاری مناسب اشاره دارد.  گاز زدن به یک ساندویچ، دوچرخه سواری  یا خواندن یک کتاب، برای انجام موفق نیاز به پردازش دقیق حسی دارند.

وقتی اختلال پردازش حسی  (SPD) به وجود می‌آید که سیگنال‌های حسی تشخیص داده نشده و برای پاسخ‌دهی سازمان یافته نشده باشند. یک فرد با اختلال پردازش حسی به دلیل دشواری در پردازش اطلاعاتی که از طریق حواس به وی می‌رسد، در انجام وظایف روزمره خود با مشکلات بیشماری مواجه می‌شود. بدعملکردی حرکتی (دست و پا چلفتی بودن)، مشکلات رفتاری، اضطراب، افسردگی، عدم موفقیت تحصیلی و بسیاری مشکلات دیگر می‌تواند ناشی از اختلالات پردازش حسی باشد. مطالعات نشان می‌دهند 1کودک از هر 6 کودک ممکن است نشانه‌هایی از مشکلات پردازش حسی را تجربه کند.

نشانه‌های اختلال پردازش حسی، مانند بسیاری از اختلالات، در طیف گسترده‌ای از شدت رخ می‌دهد. بسیاری از ما ممکن است مشکلات پردازش اطلاعات حسی را تجربه کنیم. در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان با اختلال پردازش حسی، این مشکلات مزمن هستند و به طور قابل توجهی می‌تواند باعث اختلال در زندگی روزمره آن‌ها شود.

علائم ذکر شده در مقوله‌های زیر مشترک بین گروه سنی خاص است. اگر تعدادی از این علائم در کودکتان دیده شد، توصیه می‌کنیم به یک پزشک یا گفتاردرمانگر مراجعه کنید.

فهرست علائم در نوزاد / کودک نوپا:

____ نوزاد / کودک نوپا مشکلات غذا خوردن دارد.

____ نوزاد / کودک نوپا بغل هیچ کس به غیر از من نمی‌رود.

____ نوزاد / کودک نوپا در به خواب رفتن یا در خواب ماندن مشکل دارد.

____ نوزاد / کودک نوپا در تعویض لباس بسیارحساس و تحریک پذیر است.  به نظر می‌رسد در اکثر لباس‌ها راحت نیست.

____ نوزاد / کودک نوپا به ندرت با اسباب بازی‌هایش بازی می‌کند؛ به ویژه اسباب بازی‌هایی که نیاز به مهارت و چابکی دارند.

____ نوزاد / کودک نوپا در تغییر، جابه‌جایی و تمرکز از یک شی / فعالیت به دیگری مشکل دارد.

____نوزاد / کودک نوپا متوجه درد نیست و یا زمانی که صدمه دیده می‌بیند به کندی پاسخ می‌دهد.

____   نوزاد / کودک نوپا در برابر نوازش و در آغوش گرفته شدن مقاومت می‌کند.

____   نوزاد / کودک نوپا نمی‌تواند با مکیدن پستانک، سرگرم شدن با اسباب بازی‌ها یا گوش دادن به صدای من خود را آرام کند.

____   نوزاد / کودک نوپا بدنی “شل” دارد و به‌دلیل تعادل ضعیف به همه چیز برخورد می‌کند.

____    نوزاد / کودک نوپا خیلی کم تولید آوا، غان و غون می‌کند یا اصلاً ندارد.

____    نوزاد / کودک نوپا به راحتی از جا می‌پرد و به صدا زیاد واکنش نشان می‌دهد.

____   نوزاد / کودک نوپا بسیار فعال است و به‌طورمداوم در حال حرکت است. بدن و اندام‌‌های وی بی‌وقفه تکان می‌خورد.

____   نوزاد / کودک نوپا در غلتیدن، چهاردست و پا رفتن، ایستادن، راه رفتن یا دویدن تأخیر دارد.

فهرست پیش از مدرسه:

____   برای فرزند من آموزش توالت رفتن مشکل است.

____   فرزند من بیش از اندازه به تحریک حساس است، لمس را دوست ندارد و به سر و صدا، بو و غیره واکنش بیش از اندازه نشان می‌دهد.

____   فرزند من از لمس بی‌اطلاع است؛ مگر اینکه ضربه با نیروی بسیار زیاد یا شدید وارد شود.

____   فرزند من در یادگیری مشکل دارد و از انجام وظایف حرکتی ظریف مثل استفاده از مداد رنگی و بستن دکمه‌ها و زیپ‌ها در لباس‌هایش اجتناب می‌کند.

____   فرزند من مطمئن نیست که چگونه بدنش را در فضا به حرکت دربیاورد؛ دست و پا چلفتی و بی دست و پا به نظر می‌رسد.

____   فرزند من در یادگیری وظایف حرکتی جدید مشکل دارد.

____   فرزند من فقط می‌تواند حرکت ثابت را تکرار کند.

____   فرزند من در فضای افراد دیگر وارد می‌شود و همه اطرافیانش را لمس می‌کند.

____   فرزند من در دوست‌یابی مشکل دارد. (بیش از حد تهاجمی‌ یا غیر فعال است).

____   فرزند من، به سختی آرام می‌شود و با انتقال و جابه‌جایی مشکل دارد.

____   فرزند من تغییرات ناگهانی خلق و خو دارد و بداخلاقی وی غیرمنتظره است.

____   فرزند من در هنگام نشسته و ایستاده به نظر ضعیف است و فعالیت‌های کم تحرک را ترجیح می‌دهد.

____   درک گفتار فرزند من دشوار است.

____   به نظر می‌رسد فرزند من دستورالعمل‌های کلامی‌ را درک نمی‌کند.

فهرست سن مدرسه:

___   فرزند من بیش از اندازه به تحریک حساس است، لمس را دوست ندارد و به سر و صدا، بو و غیره واکنش بیش از اندازه نشان می‌دهد.

___   فرزند من به راحتی در کلاس درس حواسش پرت می‌شود، اغلب روی صندلی نمی‌نشیند و بی قرار است.

___   فرزند من در زمین بازی، زنگ تفریح و سر کلاس به راحتی دستپاچه می‌شود.

___   فرزند من وظایفش را آهسته انجام می‌دهد.

___   فرزند من از انجام حرکات ظریف مثل خوش خط نوشتن اجتناب می‌کند.

___   فرزند من دست و پا چلفتی به نظر می‌رسد و اغلب دچار سردرگمی‌ می‌شود.

___   فرزند من اشتیاق زیادی به بازی‌های خشن دارد.

___   فرزند من فعالیت‌های جدید را بسیار آهسته یاد می‌گیرد.

___   فرزند من در حرکت ثابت است.

___   فرزند من در یادگیری عملکردهای حرکتی جدید مشکل دارد و فعالیت‌های کم تحرک را ترجیح می‌دهد.

___   فرزند من در دوست‌یابی مشکل دارد. (بیش از حد تهاجمی ‌یا غیرفعال است)

___   فرزند من در انجام یک وظیفه یا بازی بیش از اندازه می‌ماند و در تغییر شرایط از کاری به کار دیگر به مشکل برمی‌خورد.

___   فرزند من در پاسخ به کلمات مشابه صدایی (توپ/توت)، سوال یا درخواست دچار سردرگمی ‌می‌شود.

___   فرزند من در خواندن مشکل دارد به ویژه با صدای بلند روخوانی کردن.

___   فرزند من در گفتارش مردد است. در استفاده از کلمات دچار سردرگمی ‌می‌شود، گفتارش ناروان و بدون ریتم و آهنگ مناسب است.

فهرست نوجوان / بزرگسالان:

___   من بیش از حد به تحریک محیطی حساس هستم و دوست ندارم توسط کسی لمس شوم.

___   من از فضاهای پر از رنگ و نور اجتناب میکنم و به صداها بسیار حساس هستم.

___   من اغلب احساس بی حالی و کندی را در شروع روزم دارم.

___   من اغلب چندین کار را به طور همزمان آغاز می‌کنم و بسیاری از آن‌ها را ناتمام رها می‌کنم.

___   من اغلب در استفاده از قدرت و توانم برای جا به جایی اشیاء مشکل دارم.

___   من اغلب به وسایل اطرافم برخورد میکنم و کبودی‌هایی دارم که نمی‌توانم دلیل آن را به یاد بیاورم.

___   من در یادگیری اعمال حرکتی جدید مشکل دارم و مراحل توالی یک کار را به خوبی انجام نمی‌دهم.

___   من برای اینکه بتوانم تمرکزم را در طول روز حفظ کنم باید فعالیت بدنی و فیزیکی داشته باشم.

___   من در متمرکز بودن در محل کار و در جلسات و ملاقات‌ها بسیار مشکل دارم.

___   من در تفسیر سوالات و درخواست‌ها مشکل دارم و نیاز به توضیح بیش از حد معمول دارم.

___   من در خواندن به خصوص با صدای بلند مشکل دارم.

___   سخنرانی من فاقد تسلط و روانی لازم است.

___   من برای درک محتوای مطالب باید آن‌ها را چندین بار بخوانم.

___   من در صحبت کردن در مورد افکار و ایده‌هایم به شدت مشکل دارم.

___   من در استدلال کردن و فکر کردن به مطالب نوشتاری مشکل دارم.

  • این چک‌ لیست تشخیص قطعی اختلال پردازش حسی نیست ولی می‌توان آن را به عنوان یک راهنمای مفید دید تا درصورت نیاز چک‌ لیست‌های تکمیلی انجام شود. هنگام پر کردن این چک‌ لیست، در مورد رفتار کودک در طول شش ماه گذشته فکر کنید.